2046

Zo raar was die vraag niet. De film van de Taiwanese grootmeester, de langverwachte opvolger van In the Mood for Love, was op de laatste dag van de competitie naar Cannes gevlogen. Het hele programma was omgegooid om 2046 nog te kunnen laten meedingen naar de Gouden Palm. Er zaten harde klappen in het geluid, rare overgangen tussen de scènes. De film was bij wijze van spreken nog nat van de ontwikkelaar toen hij in Cannes door de projector werd gehaald. En hij viel vervolgens als een baksteen. Geen palm, geen prijs, zelfs geen vermelding voor Wong Kar-wai. Alleen smalende kritieken.
De afgelopen week draaide 2046 al op het Rotterdams filmfestival, morgen gaat hij uit in de bioscoop. Het is niet dezelfde versie als in Cannes. Wong Kar-wai heeft er na zijn besliste antwoord in mei vorig jaar nog flink aan gesleuteld. Het resultaat is fascinerend. Twee uur lang zie je een van de grote genieën van de hedendaagse film boven zijn macht reiken. 2046 had een onbetwistbaar meesterwerk moeten worden, dat roepen alle verbluffende beelden je toe. Het is gebleven bij het pogen tot een meesterwerk, in die zin misschien vergelijkbaar met Querelle van Fassbinder of E la nave va... van Fellini.
Wong heeft na In the Mood for Love geen afstand kunnen nemen van de hoofdpersonen en de locaties van die intieme romance. Het hart van 2046 is weer ingeruimd voor de hotelgast Chow, gespeeld door Tony Leung, die hier meer op Clark Gable lijkt dan ooit. Chow kan de gedoemde liefde uit In the Mood for Love van hem en Su Lizhen (Maggie Cheung) niet vergeten en daardoor is hij een genadeloze ladies' man geworden die met zijn charme elk hart opent en het met zijn kilte weer breekt.
Zoals In the Mood for Love een duet was tussen Leung en Cheung in de smalle gangen van het hotel, zo is 2046 een reidans, waarin de ene na de andere betoverende vrouw het leven van Chow betreedt. We zien de belangrijkste en mooist Aziatische actrices van dit moment passeren: Gong Li, Zhang Ziyi, Faye Wong en, eventjes, Maggie Cheung. Ze zijn allemaal zijn geliefden, voor langere of kortere duur, in het heden, het verleden of de toekomst. Want dat is het meesterstuk dat Wong had willen uithalen, hij wilde de liefde in al haar maanfasen uitbeelden.
De brandende herinnering van Chow aan Su Lizhen brengt hem langs al die nieuwe vrouwen en is ook de inspiratie voor een boek dat hij schrijft. Het gaat over de toekomst, over een jaar of een plaats 2046, waar mensen heengaan om een verloren herinnering te vinden. Of het ooit lukt is een tweede, want niemand is ooit van 2046 teruggekeerd, schrijft hij. Die toekomst is door Wong verbeeld als een razende monorail, in door de computer gegenereerde beelden, met daarbinnen een verzameling androïden die veelal het gelaat dragen van Chows vrouwen en waar zijn tijdreizende alter ego liefde in projecteert.
Juist in die toekomstscènes is Wong gaan schrappen na het echec in Cannes. Daardoor is 2046 nog dichter bij In the Mood for Love terechtgekomen. Dat maakt het geheel beslist toegankelijker dan het was en het zegt veel over Wongs ongeëvenaarde stijlgevoel dat hij daarmee die ingewikkelde tijdlagen en episoden überhaupt bijeenkrijgt. Hij spreidt opnieuw zijn visuele genie tentoon. Hij heeft maniakaal oog voor details, zoals Visconti dat had. Alle pailletten op de jurk liggen op hun plaats, er is precies de juiste das, de perfecte ring, de fluwelen handschoen, een rekje met groene thermoskannen naast witte handdoeken, een balkon naast het teken Orient Hotel, een losse lamp, goudgeel in de regen. Zelfs de wolken luisteren naar zijn aanwijzingen.
Maar alle vorm die in In the Mood for Love samensmolt met de inhoud, dreigt hier vorm per se te worden. De versnellingen en vertragingen van het beeld, de alomvattende schoonheid van de aankleding, de combinatie van muziek, van crooner Nat King Cole tot Fassbinders vaste componist Peer Raben. De acteurs bewegen zich steevast in kaders die voor een derde of de helft kunstmatig zijn afgedekt door het decor, een deur, een gordijn, een sierhek, een colbert.
Daardoor is de film een ware belevenis. Het is misschien een mislukking, maar dan toch een grandioze mislukking. Wie van schoonheid in de film houdt, mag 2046 niet missen.

Copyright NRC Handelsblad BV