Banner
Banner

Winkelwagen

Uw winkelwagen is nog leeg
 
Stoner
 

Stoner

John Williams
Levertijd:
Direct leverbaar, 1-3 werkdagen
Prijs:
€ 19,95
 
Verzendkosten slechts € 1,95 per bestelling
William Stoner wordt aan het einde van de negentiende eeuw geboren als zoon van een arme boerenfamilie. Tot groot verdriet van zijn ouders kiest hij voor een carrière als docent Engels. Hij wijdt zijn leven aan de literatuur en aan de liefde - en faalt op beide fronten. Zijn huwelijk met een vrouw uit een gegoede familie vervreemdt hem verder van zijn ouders, zijn carrière verloopt moeizaam en zijn vrouw en dochter keren zich tegen hem. Een nieuwe liefdesrelatie wordt verbroken om een schandaal op de universiteit te voorkomen. Stoner sterft uiteindelijk in anonimiteit, zoals ook zijn hele leven zich in de marge heeft afgespeeld.
ISBN/EAN 9789048813834
Breedte (in mm): 136
Publicatiedatum: 20120915
Hoogte (in mm): 211
Dikte (in mm): 30
Aantal pagina's: 304
Gewicht in (in gram): 449
Uitgever: Dutch Media uitgevers
Vertaler: Edzard Krol
Auteur: John Williams
Uitgever: Lebowski
Bindwijze: Paperback
Print dit artikel
12-10-2012 - Auke Hulst
NRC Waardering:


Er zijn momenten van onachtzaamheid die een leven kunnen vergallen. En er zijn kleine overwinningen, genoegens en diverse vormen van liefde die dat leven alsnog de moeite waard kunnen maken.

Dat toont Stoner, de roman van John Williams (1922-1994) die, hoewel uit 1965, nu pas in vertaling verschijnt. Het is een spectaculair onspectaculaire roman over het leven van een weinig opmerkelijke man, vormgegeven in bijna perfecte en precieze taal, met een ingetogen wijsheid die de ziel raakt.

William Stoner, zoon uit een boerenfamilie uit het Midwesten van Amerika, wordt naar een regionale universiteit gestuurd om landbouwwetenschappen te studeren. Dit in de hoop dat nieuwe technieken zich uit zullen betalen op het land van zijn vader. In plaats daarvan ontdekt hij de literatuur.

Hoewel zijn levensspanne – ruwweg het eind van de 19de tot het midden van de 20ste eeuw – twee Wereldoorlogen en de Grote Depressie omvat, zal Stoner zijn dagen slijten in de beschutting van de universiteit. Hij studeert af, publiceert sporadisch, geeft les, trouwt, krijgt een kind, heeft een affaire, wordt ziek, sterft.

De parallellen met het leven van de auteur zijn – zonder autobiografie te willen suggereren, want beide mannen leefden in andere decennia – sterk. Ook Williams koos voor het universiteitsleven en bleef als auteur relatief onopgemerkt, zelfs al werd zijn roman Augustus in 1973 met de National Book Award bekroond. Stoner is evident een persoonlijk boek. Voor Williams, zo lezen we in een citaat dat is opgenomen in de introductie door John McGahern, is Stoner een echte held. ‘Veel mensen die de roman gelezen hebben, denken dat Stoner een triest en slecht leven had. Volgens mij had hij een bijzonder goed leven.’

Dat is te sterk uitgedrukt, denk ik, maar Stoner is in veel opzichten onmiskenbaar een ode aan de liefde, waaronder de liefde voor literatuur en voor lesgeven. Wanneer de jonge Stoner zijn professor vraagt hoe die zo zeker kan weten dat Stoner docent zal gaan worden, zegt deze: ‘Verliefdheid, meneer Stoner. U bent verliefd. Zo eenvoudig is het.’

De keuze voor de academische wereld leidt onvermijdelijk tot de vervreemding van zijn ouders, die hun leven in vreugdeloze arbeid hebben gesleten, ‘hun wil gebroken, hun verstand gedoofd.’ Williams schetst met doeltreffende streken hun verwarring, ingetogen trots en waardigheid, maar ook het verlies dat inherent is aan elke geboekte winst. ‘[Stoner] voelde zich ongeschikt voor het doel waarvoor hij zo onberaden had gekozen en voelde de aantrekkingskracht van de wereld die hij had verlaten. Hij treurde om zijn eigen verlies en om dat van zijn ouders, en al treurende voelde hij zich van hen verwijderd raken.’

We maken allemaal een aantal fatale fouten in het leven; Stoner maakt er minstens twee. De eerste is de grootste: vallen voor een feeks. Bankiersdochter Edith is op het oog een net, fragiel meisje: het type dat pianospeelt, privéscholen heeft bezocht, borduurt en geschoold is in etiquette. ‘Haar morele opvoeding,’ schrijft Williams, ‘zowel op de scholen die ze bezocht als thuis, was negatief van aard, verbiedend van opzet en bijna volledig seksueel. De seksualiteit was evenwel indirect en werd niet erkend.’

Edith is seksueel geremd maar emotioneel explosief. Ze heeft verwachtingen waaraan Stoner onmogelijk kan voldoen, en na de huwelijksvoltrekking begint ze een onverholen oorlog tegen haar echtgenoot, die leven en werken praktisch onmogelijk worden gemaakt. ‘Binnen een maand wist hij dat dit huwelijk een mislukking was. En binnen een jaar gaf hij de hoop op dat het beter zou worden.’ Maar Stoner zit de rit uit. Zoals dat gaat.

Het gevoel dat hij niet kwijt kan in zijn huwelijk, steekt hij in het doceren. Maar ook hier heeft een moment van onoplettendheid – of juist: van te véél oplettendheid – een hoge prijs. Wanneer hij een lievelingsstudent van de gedoodverfde nieuwe voorzitter van de vakgroep ontmaskerd als een fraudeur en poseur, tekent Stoners zijn academische doodvonnis. Zijn favoriete colleges worden geschrapt, hij wordt opgescheept met eerstejaars introducties en zijn lesrooster wordt jaar in jaar uit zo ongunstig mogelijk gestructureerd.

Zowel Edith als collega Holly Lomax werpen een gitzwarte schaduw over Stoner. Maar in het donker fonkelt het. Van taal en uiteindelijk ook van zinnelijke liefde. Stoner ontmoet een jonge vrouw, met wie hij een affaire heeft die de antithese vormt van alles waarvoor zijn huwelijk staat.

Dat licht is tijdelijk, in tegenstelling tot het donker dat de grondtoon van dit (en naar ik vermoed: elk) leven vormt. Maar om dat licht is het Williams uiteindelijk te doen. ‘Op heel jonge leeftijd had Stoner gedacht dat liefde een absolute staat van zijn was, die men, als men geluk had, kon bereiken. Als volwassene had hij besloten dat het een schijnvertoning was, die je moest bekijken met geamuseerd ongeloof, mild informeel dedain en een verlegen makende nostalgie.

Nu, op middelbare leeftijd, begon hij te ervaren dat het noch een genadige staat was, noch een illusie. Hij beschouwde het als een menselijk wordingsproces, een staat die keer op keer, dag in dag uit opnieuw werd uitgevonden en veranderd, door het verlangen, het verstand en het hart.’ In een notendop klinkt Stoner – secuur en met het juiste gevoel voor de ingetogen toon vertaald – als niets bijzonders, en dat verklaart mogelijk waarom het boek lang ongezien is gebleven. Maar vergis u niet: het is het leven. Niets meer, niets minder.



Copyright NRC Handelsblad BV
31-10-2013 - G.W.van der Meiden
Klant Waardering:
Het is een diep treurig verhaal van een man die welbeschouwd een goed leven heeft gehad. Arnon Grunberg heeft geschreven dat de lezer een ander mens wordt na het lezen van dit boek. Lees meer
20-5-2013 - Florimond Wassenaar
Klant Waardering:
A bad youth is a writer’s goldmine, so they say. Lees meer
7-5-2013 - wiebe van der land
Klant Waardering:
Prachtig in de beschrijving van de overkomelijkheid van het leven. Vooral de laatste pagina's dragen het verhaal. De productomschrijving van NRCLUX slaat echter op kant nog wal en geven een geheel verkeerd beeld van dit moedige verhaal
3-3-2013 - Ganga
Klant Waardering:
Mooi beschreven, af en toe treurig. Zeker de moeite waard om te lezen
15-2-2013 - lotsyy
Klant Waardering:
Toch wel een beetje droevig boek, inhoudelijk, maar ook qua geloofwaardigeid van verschillende types en in een taal/vertaling die af en toe stoort. Dat dit boek je leven zou veranderen, zoals arnon grunberg blijkbaar schrijft is hoogst overdreven. Lees meer
14-2-2013 - hermien
Klant Waardering:
prachtige zinsbouw, schrijnende eenzaamheid door slechte communicatie. onvergetelijk mooi beschreven